Tünel'in Yapılması
A-
A+

 Henri Gavand, mukavele imzalandıktan sonra şirketini oluşturma çabalarına girişmiştir. Öncelikle Fransız sermayedarlardan meydana gelen bir şirket oluşturmuştur. Sıra tahvil ihraç etmek suretiyle sermaye teminine gelmiştir. İşin bu safhasında zuhur eden bir hadise ise Gavand’ın plânlarını alt-üst etmiştir. 19 Temmuz 1870 tarihinde Fransa ve Almanya arasında patlak veren savaş Fransız piyasalarında her türlü mali operasyon yapılmasını imkânsız hale getirmiştir. Bu durumun Gavand’ı çok zor duruma düşürdüğü muhakkaktır. Çaresiz kalan Gavand, İngiltere’ye giderek orada bir şirket oluşturma arayışları içine girmiştir. Bu arada şirket kurma için kendisine verilen süre dolduğundan kendisine ilâve süre verilmiş ve inşaatabaşlama günü olarak 1 Eylül 1871 tarihitespit edilmiştir.

Aldığı uzatma ile rahatlayan Gavand, İngiltere’deki temasları sonucu “The Metropolitan Railway of Constantinople from Galata to Pera” ya da Türkçe ismiyle “Payitaht Demiryolu Şirketi” ni kurmuştur. Şirketin kuruluşu 1872 yılı Temmuz’unda tamamlanmıştır. Bu arada 1 Eylül 1871 tarihinde inşaata başlanması gerektiğinden, bu tarihten birkaç gün önce Galata Kulesi civarında Hendek sokağından girilen çıkmaz bir sokakta göstermelik bir faaliyet olarak kuyu açtırmıştır. Gavand, kurulan şirketin nizamnamesi gereği imtiyazını şirkete devretmiştir. Şirketin sermayesi beheri 500 franktan 12.500 adet hissenin oluşturduğu 6.250.000 franktır. Şirket Tünel’in yapımı için gerekli bütün istimlâk ve inşaat çalışmalarını üstlenmektedir. Bu işlemler Gavand ve şirketin mutabık olarak tayin edecekleri bir mühendis kontrolünde gerçekleşecektir. Tünel şirketi, piyasaya tahvil ihraç etmeden önce gazetelere ilânlar vermek suretiyle Tünel’i tanıtmış ve işletmenin çok cazip olacağını beyan eden bazı örnekler vermiştir. Mesela Galata ve Beyoğlu arasındaki tek ulaşım yolu olan Yüksekkaldırım’dan günde 40.000 kişinin geçtiği hatırlatılmış ve eğer bunlardan yarısı Tünel’e binecek olsa kişi başına 30 para itibariyle günlük 15.000 kuruşluk bir gelir temin edebileceği ifade edilmiştir. İlânda ayrıca yolcu sayısının artmasıyla gelirlerin de yükseleceği vurgulanmıştır. Bundan sonra Tünel şirketinin %5 faizli tahvilleri 19-20 Ağustos 1872 tarihinde Londra ve İstanbul’da piyasaya çıkarılmıştır.
Sermaye temininden sonra, daha önce göstermelik olarak başlayan kazı çalışmalarına hız verilmiştir. Bu çalışmalar sırasında özellikle istimlâkten kaynaklanan birçok sıkıntı baş göstermiştir. Bütün bunların aşılması ile 1874 yılı sonunda Tünel hizmete girecek konuma gelmiştir. Öncelikle Kasım ve Aralık aylarında deneme seferleri gerçekleştirilmiştir. Bu arada şirket Gavand’ı devreden çıkartarak Tünel’in tek hâkimi konumuna gelmiştir.
 
İETT Tünel Sayfa Başına Dön